W ramach poprawy efektywności energetycznej bardzo ciekawym rozwiązaniem jest stworzenie klastra energii. Jest to nowe na polskim rynku rozwiązanie, dlatego stosunkowo niewielka ilość osób zainteresowana dokonywaniem oszczędności czy modernizacji w zakresie energii w ogóle zdaje sobie sprawę z istnienia takiej możliwości. Natomiast jeżeli chodzi o jego zalety, to wykraczają one daleko poza standardowe oszczędności na energii. Klastry energii mają swoje zastosowanie także na płaszczyznach takich jak: dbanie o środowisko i poprawa jakości wód i powietrza, promowanie regionu, rozwój innowacji i lokalnej przedsiębiorczości czy zwiększenie efektywności w zarządzaniu energią na szczeblu gmin i powiatu.

zbliżenie na sieć energetyczną

Czym jest klaster energii?

 

Powinniśmy więc zacząć od tego czym właściwie jest klaster energii. Jego charakterystyka została dokładnie określona w ustawie o Odnawialnych Źródłach Energii, a ujmując rzecz w sposób jak najbardziej klarowny i zwięzły jest to:

porozumienie pomiędzy producentami, a odbiorcami energii (elektrycznej, cieplnej i gazu) działające w skali nie większej niż jeden powiat. Podstawowym celem stworzenia klastra energii jest wytwarzanie i zużywanie energii lokalnie, bez konieczności przesyłu na duże odległości.

Rozwinięty klaster tworzy swego rodzaju „wyspę energetyczną” samowystarczalną pod względem energii przez większość czasu i pobierającą niedobory z sieci tylko sporadycznie.

Członkami Klastra mogą być nie tylko duże zakłady przemysłowe, ale też małe przedsiębiorstwa, prosumenci, osoby prywatne, samorządy, szkoły, szpitale, spółdzielnie czy rolnicy.

Jak wynika z powyższej definicji klaster energii to system dostawy energii działający w lokalnej skali, który ma optymalizować dostawę energii w rozproszonych warunkach. Pomaga to w budowie regionalnej niezależności energetycznej. Dobrze zbudowany klaster energii poprawia zarówno bezpieczeństwo energetyczne, jak i maksymalizuje jego efektywność. Takie rozwiązanie pozwala zadbać zarówno o finanse użytkowników, dobro środowiska naturalnego oraz skorzystać z dorobku technologicznego i wykorzystać cały potencjał energetyczny danego regionu. Jednym z głównych zadań klastra jest także pobudzanie lokalnej gospodarki w sposób oddolny, co pozwala nie tylko na lepsze wykorzystanie potencjału regionalnego ale także na rozwój innowacyjności.

słupy elektryczne na tle zachodzącego słońca

Jak wygląda organizacja klastra energii?

 

W celu powstania konkretnego klastra energii podpisywane jest odpowiednie porozumienie. To w nim zawarte są podmioty wchodzące w skład tego systemu, jak i organ koordynujący, którym może być zarówno któryś z członków, jak i specjalnie w tym celu powołana grupa w formie na przykład fundacji lub spółdzielni. Potencjalni członkowie klastra energii to bardzo szerokie i zróżnicowane grono – od jednostek administracyjnych, przez instytucje naukowo-badawcze, po przedsiębiorców i osoby prywatne. Poza koordynatorem klastra ważną rolę pełnią w nim oczywiście wytwórcy energii, którzy często mogą być tymi, którzy taką inicjatywę zainicjowali ze względu na korzyści związane ze zwiększaniem popytu na swoje usługi. Inni ważni uczestnicy tego przedsięwzięcia to Jednostki Samorządu Terytorialnego, przedsiębiorcy (ze szczególnym uwzględnieniem tych, które zajmują się transportem). Oczywiście nie możemy zapominać o odbiorcach końcowych energii, bez których takie przedsięwzięcie nie miałoby sensu.

Ważne jest to, że każdemu uczestnikowi klastra energii ta działalność się po prostu opłaca. Wytwórcy energii otrzymują bardziej zoptymalizowaną sieć dostawców swoich produktów, dostawcy dokonują oszczędności logistycznych, samorząd ma szanse wprowadzić ekologiczne, innowacyjne zmiany pobudzające przedsiębiorczość oraz zmieniające wizerunek gminy czy powiatu na bardziej ekologiczny, przedsiębiorcy mogą liczyć na zwiększenie popytu na usługi a sami odbiorcy otrzymują tańszą energię, o wiele bardziej bezpieczną jeżeli chodzi o ewentualne podwyżki wynikające z globalnych zmian ekonomicznych.

Korzyści, jakie daje klaster energii:

– Eliminacja lokalnej niskiej emisji dzięki skoordynowanemu rozwojowi OZE,

– Zmniejszenie kosztów energii dla odbiorców i zwiększenie przychodów dla wytwórców,

– Niezależność energetyczna,

– Promocja ekologiczna członków klastra i regionu.

Ze względu na duży poziom zanieczyszczenia środowiska w Polsce oraz potrzebę pobudzania innowacyjności technologicznej, ze szczególnym uwzględnieniem szczebla lokalnego, klaster energii to świetne rozwiązanie. Można go z powodzeniem realizować nie tylko w bogatych, rozwiniętych regionach kraju, ale także w tych, które najbardziej potrzebują pobudzenia gospodarczego. Od 2016 roku, kiedy idea klastra energii została wprowadzona, wiele gmin i powiatów w różnych częściach kraju udowodniło, że jest to nie tylko możliwa do zrealizowana inicjatywa, ale również perspektywiczne, intratne przedsięwzięcie.